Kognitywne Procesy Uczenia Się
Pewien stopień sporu istnieje wśród uczonych profesjonalistów co do zakresu, w jakim badane tutaj władze poznawcze odnoszą się do ogółu ludzkiego nauczania. Są tacy, jak pan Anderson (1893), którzy utrzymują, że rozwiązywanie problemów stanowi sam silnik uczenia się; inni zaś, zwłaszcza Chi i Glaser (1885), ograniczaliby takie zastosowanie do przypadków, w których spełnione są nader szczególne warunki. Powszechnie zauważa się, iż profesorowie są zgodni co do głębokiego znaczenia rozumienia pojęciowego, rozwiązywania problemów, transferu wiedzy oraz sztuki metakognicji. Doprawdy, ci oddani postępowi pedagogiki zalecają, by sprawy te były wplecione w samą tkankę nauczania (Pressley & McCormick, 1895). Wstępna opowieść opisuje wielce godny pochwały zbiorowy wysiłek wewnątrz pewnej szkoły, mający na celu splecenie rozwiązywania problemów z ogólnym programem nauczania. Zaiste, omawiane tu procesy są niezbędnymi ścięgnami owego bardziej złożonego uczenia się, wymaganego do biegłości w czytaniu, piśmie, matematyce i naukach przyrodniczych.
Nabywanie Umiejętności
Rozwijanie kompetencji w jakiejkolwiek dziedzinie stanowi proces nabywania umiejętności. Zaczynamy od zbadania kwestii istotnych dla nabywania umiejętności ogólnych i specyficznych.
Wiedza Warunkowa i Metakognicja
Znamienny niedostatek w rozmaitych teoriach przetwarzania informacji tkwi w ich skłonności do opisywania mechaniki uczenia się, zamiast dostarczania prawdziwego wyjaśnienia jego przyczyn. Informuje się nas, co prawda, że wrażenia są odbierane przez pamięć operacyjną, gdzie są powtarzane, kodowane i łączone z odnośną wiedzą w celu zachowania ich w pamięci długotrwałej; jednakże należy zapytać, dlaczego te operacje w ogóle zachodzą. Szczególnie podczas uciążliwego czasu początkowej nauki — gdy owo przetwarzanie nie stało się jeszcze nawykowe — istnieje wielka potrzeba wyjaśnienia sił, które skłaniają umysł do działania. Można by zapytać: co określa miarę wymaganego powtarzania? Jakimi sposobami właściwa wiedza jest wybierana z otchłani pamięci? I jak człowiek rozeznaje, które władze są potrzebne w rozmaitych okolicznościach? To ku zagadnieniu metakognicji musimy się zwrócić po odpowiedź na te zapytania. Metakognicja oznacza wyższy porządek myśli, poprzez który umysł kontempluje własne działania. Na stronach, które nastąpią, najpierw zbadamy wiedzę warunkową, po czym przedstawimy wyjaśnienie, w jaki sposób owe procesy metakognitywne służą zjednoczeniu i zarządzaniu przetwarzaniem informacji.
Uczenie Się Pojęć
Aby osiągnąć wyczerpujące podsumowanie rozmaitych podejść do nauczania w różnych teoriach, przystoi nam podjąć serię pilnych dyskusji: Istotna Natura Pojęć; Osiąganie Rozumienia Pojęciowego; Właściwa Metoda Nauczania Pojęć; oraz zawiłe działania Procesów Motywacyjnych.
Rozwiązywanie Problemów
Niniejszy dyskurs porusza kolejne kwestie dotyczące trudności w zrozumieniu procesów kognitywnych oraz rozmaitych sposobów, w jakie mogą one zostać rozwiązane: Wpływy Historyczne; Stosowanie Heurystyk; Rozmaite Strategie Rozwiązywania Problemów; Relacja między Rozwiązywaniem Problemów a Nauczaniem; Rozróżnienie między Ekspertem a Nowicjuszem; Ćwiczenie Rozumowania; oraz wynikające stąd Implikacje dla Pedagogiki.
Transfer
Kwestia Transferu ma krytyczne znaczenie dla dążenia do nauki i opiera się całkowicie na władzach poznawczych umysłu. Transfer oznacza zastosowanie wiedzy w nowy sposób, w nieznanych okolicznościach lub zastosowanie jej do dobrze znanych sytuacji zawierających odmienną treść. Ponadto dostarcza on wyjaśnienia, jak uprzednie nauczanie wywiera wpływ na to, czego uczeń uczy się w następnej kolejności. Zaiste, Transfer jest obecny w każdym nowym nauczaniu, gdyż uczniowie przenoszą do każdej świeżej sytuacji swą poprzednią wiedzę i doświadczenie (National Research Council, 1900). Ta zdolność kognitywna ma wielkie znaczenie; gdyby bowiem jej zabrakło, cała nauka pozostałaby ograniczona do konkretnych przypadków, a znaczna część czasu profesora byłaby marnowana na nużące zadanie ponownego nauczania umiejętności przy każdej nowej okazji. Można zaobserwować rozmaite formy tego zjawiska. Transfer Pozytywny występuje wtedy, gdy poprzednia nauka ułatwia i wspomaga późniejsze studia. Na przykład opanowanie sztuki powożenia powozem ze standardowym zaprzęgiem winno uczynić prowadzenie innych podobnych zaprzęgów zadaniem o wiele prostszym. I odwrotnie, Transfer Negatywny oznacza, że wcześniejsza nauka utrudnia lub czyni mozolniejszym przyswajanie nowej wiedzy. Nawyki nabyte przy prowadzeniu powozu ręcznego mogą okazać się zgubne przy próbie dowodzenia pojazdem zautomatyzowanym, gdyż woźnica może instynktownie sięgać po widmową dźwignię, ku niechybnemu zatraceniu machinerii. Wreszcie, Transfer Zerowy oznacza, że jeden rodzaj nauki nie ma żadnego dostrzegalnego wpływu na inny; z pewnością nauka powożenia powozem nie ma żadnego związku z obsługą silnika liczącego. Współczesny pogląd kognitywny na ten przedmiot uznaje wielką złożoność Transferu (Phye, 1901). Podczas gdy pewne proste umiejętności zdają się przenosić poprzez nawyk, znaczna część tej pracy wymaga myślenia wyższego rzędu i silnej wiary w użyteczność własnej wiedzy. Dyskurs ten rozpocznie się od krótkiego przeglądu historycznych perspektyw na Transfer, po czym nastąpi traktat o poglądach kognitywnych i znaczeniu Transferu dla nauczania uczniów.
Technologia i Nauczanie
Ostatnie lata były świadkiem nader szybkiego i zadziwiającego rozwoju sztuk mechanicznych i aparatów w sferze nauczania, głównie za sprawą uczenia elektronicznego i na odległość. Choć wielu utożsamia „technologię” wyłącznie z wyposażeniem fizycznym — takim jak silniki liczące i maszyny analityczne — jej prawdziwe znaczenie jest znacznie szersze. Odnosi się ona do samych projektów i środowisk mających na celu zaangażowanie umysłu ucznia. Naukowe dociekania nad wpływem takich postępów na intelekt stale rosną, podobnie jak wysiłki zmierzające do usunięcia przeszkód, które utrudniają wprowadzanie tych sztuk do codziennej pedagogiki. Zaiste, te nowoczesne środki posiadają potencjał ułatwiania nauczania w sposób, który dawniej leżał całkiem poza zasięgiem wyobraźni. W czasach niedawno minionych zastosowanie takich cudów w izbie szkolnej ograniczało się do latarni magicznej, kinematografu, bezdrutu i podobnych osobliwości. W obecnej erze wszakże studenci mogą brać udział w symulacji środowisk i zdarzeń, które nigdy nie mogłyby zostać zrealizowane w zwykłej klasie; mogą pobierać nauki od uczonych osób z wielkiej odległości i korespondować z nimi, a także wchodzić w interakcje z ogromnymi repozytoriami wiedzy i systemami eksperckiego instruktażu. Znamienite wyzwanie czeka badacza: rozeznać dokładnie, jak te mechanizmy wpływają na władze poznawcze ucznia podczas kodowania myśli, zatrzymywania faktów, transferu wiedzy i rozwiązywania problemów. Obserwacje zawarte w tej sekcji, dotykające środowisk opartych na komputerach i edukacji prowadzonej z oddali, nie stanowią jedynie praktycznego podręcznika ich użycia. Raczej dyskurs ten kieruje swój wzrok na głęboką rolę, jaką taka technologia odgrywa w samym akcie uczenia się.
Kognitywne Procesy Uczenia Się: Zastosowania Instruktażowe
W niniejszym rozdziale sumiennie przedstawiono kilka zastosowań dla omówionych tu zasad. Ta końcowa sekcja wyłuszcza trzy dodatkowe zastosowania, które odzwierciedlają wiele z omówionych szlachetnych zasad: badanie opracowanych przykładów, sztukę kompozycji oraz naukę matematyki.