Wprowadzenie do badań nad uczeniem się

Przegląd dotyczący badań nad uczeniem się Niniejszy rozdział ma na celu dostarczenie czytelnikowi wyczerpującego przeglądu dotyczącego badań nad uczeniem się. W pierwszej kolejności natura uczenia się zostaje należycie zdefiniowana i poddana analizie w ramach tych różnorodnych środowisk, w których obserwuje się jej przejawy. Następnie dokonano przeglądu istotnych filozoficznych i psychologicznych poprzedników współczesnej doktryny, które posłużyły do ustanowienia niezbędnych fundamentów dla zastosowania owych teorii w dziedzinie edukacji. Ponadto rozważono odpowiednie funkcje spekulacji teoretycznej i badań empirycznych, oraz przedstawiono metodologie powszechnie stosowane w ocenie uczenia się. Wyjaśniono istotne korespondencje pomiędzy teorią uczenia się a praktyką nauczania, po czym wywód kończy się prezentacją najbardziej krytycznych zagadnień towarzyszących obecnie temu polu badań.

Prekursorzy nowoczesnych teorii uczenia się

Korzenie współczesnych teorii uczenia się sięgają daleko w starożytność. Wiele z dociekań podejmowanych przez nowoczesnych badaczy nie jest bynajmniej nowych, lecz odzwierciedla raczej trwałe pragnienie ludzkości, by zrozumieć samą siebie, swoich bliźnich oraz otaczający świat. Niniejsza sekcja śledzi rodowód nowoczesnych teorii uczenia się, rozpoczynając od dyskursu na temat stanowisk filozoficznych dotyczących pochodzenia wiedzy i jej relacji ze środowiskiem, a kończąc na wczesnych poglądach psychologicznych na ten temat. Przegląd ten jest z konieczności selektywny i obejmuje materiał historyczny istotny dla uczenia się w ramach edukacyjnych. Czytelników pragnących bardziej wyczerpującej dyskusji odsyła się do innych autorytetów. Rozdział ten oferuje ogólny przegląd badań nad uczeniem się. W pierwszej kolejności pojęcie to jest definiowane i badane w tych warunkach, w których występuje. Przedstawiono zarys istotnych filozoficznych i psychologicznych prekursorów teorii współczesnej — tych, którzy położyli podwaliny pod zastosowanie teorii uczenia się w sztuce pedagogiki. Omówiono funkcje teorii i badań, a także opisano metody powszechnie stosowane do oceny uczenia się. Wyjaśniono relacje między teoriami uczenia się a nauczaniem, po czym przedstawiono krytyczne zagadnienia towarzyszące badaniom nad uczeniem się.

Teoria uczenia się i badania

Teoria i badania są niezbędne dla studiowania uczenia się. Niniejsza sekcja traktuje o ogólnych funkcjach teorii wraz z głównymi aspektami procesu badawczego.

Ocena uczenia się

Niniejsza sekcja traktuje o sposobach oceny produktów lub wyników uczenia się. Metody te obejmują bezpośrednie obserwacje, odpowiedzi pisemne i ustne, szacunki dokonywane przez innych oraz samoopis.

Zaobserwowaliśmy, jak teorie i wyniki badań służą postępowi w dziedzinie uczenia się. Ich ostateczna użyteczność musi jednak polegać na ulepszaniu nauczania, które sprzyja uczeniu się. Choć może się to wydawać osobliwe, historycznie istniało niewiele wspólnego gruntu między domenami uczenia się i nauczania. Jedną z przyczyn tego braku integracji może być fakt, że dziedziny te były tradycyjnie zajmowane przez osoby o odmiennych skłonnościach. Większość teoretyków i badaczy stanowili psychologowie, a wiele wczesnych dociekań wykorzystywało niższe zwierzęta. Podczas gdy badania nad naturą zwierząt nie są pozbawione korzyści, stworzenia te nie pozwalają na właściwe zbadanie procesów nauczania. W przeciwieństwie do tego, nauczanie było domeną edukatorów, których główna troska leżała w bezpośrednim zastosowaniu metod w klasie i innych środowiskach szkolnych. To oddanie praktyce nie zawsze sprzyjało badaniu tego, jak na procesy uczenia się wpływają zmiany w nauczaniu.

Krytyczne zagadnienia dla teorii uczenia się

Definicja uczenia się podana na początku tego rozdziału jest co do zasady akceptowana przez większość autorytetów. Kiedy jednak wykraczamy poza definicję, znajdujemy mniej jednomyślności w odniesieniu do wielu kwestii dotyczących uczenia się. Niniejsza sekcja przedstawia niektóre z tych zagadnień oraz podstawy sporów między stanowiskami teoretycznymi. Sprawy te są omawiane w kolejnych rozdziałach przy okazji dyskusji na temat różnych teorii uczenia się. Przed rozważeniem tych kwestii jednak, pewne wyjaśnienie teorii behawioralnych i poznawczych zapewni tło, na którym można postrzegać teorie uczenia się zawarte w tym tekście, oraz doskonalsze zrozumienie koncepcji leżących u podstaw zasad uczenia się człowieka.

Trzy scenariusze uczenia się

Poniżej przedstawiono trzy scenariusze zaprojektowane jako typowe dla kontekstów, w których zachodzi uczenie się szkolne. W całym niniejszym tekście scenariusze te służyć będą egzemplifikacji systematycznego stosowania zasad uczenia się oraz zademonstrowaniu sposobu, w jaki uczenie się może przebiegać w spójny sposób.